Op. Dr. Funda Yazıcı ErolOp. Dr. Funda Yazıcı ErolKadın Hastalıkları ve Doğum UzmanıHasta Görüşleri

Adet Düzensizliği

Adet düzensizliği nedir?

Çoğu kadın için adet süresi 4-7 gündür. Adet periyotları genellikle 28 günde bir olur. Ancak normal adet döngüleri 21 ile 35 gün arasında değişebilir.

Adet Düzensizliği

Adet düzensizliği nasıl olur?

  • 21 günden az veya 35 günden fazla süren adet dönemi.
  • 7 günden uzun süren adet süresi.
  • Arka arkaya üç veya daha fazla dönem adet olmamak.
  • Normalden çok daha ağır veya daha hafif adet kanaması.
  • Ağrı, kramp, bulantı veya kusmanın eşlik ettiği dönemler.
  • Menopozdan sonra veya cinsel ilişkiden sonra dönemler arasında meydana gelen kanama veya lekelenme.

Anormal Adet Dönemleri

Amenore: bir kadının adet dönemlerinin tamamen durduğu bir durumdur. Bir kadın hamile değilse, bebek emzirmiyorsa veya menopoza girmemişse 90 gün veya daha uzun bir süre adet olmaması anormal kabul edilir.

15-16 yaşına kadar veya göğüsleri gelişmeye başladıktan sonraki üç yıl içinde adet dönemleri başlamayan genç kızların da amenore olduğu düşünülmektedir.

Oligomenore: seyrek olarak ortaya çıkan adet dönemlerini ifade eder.

Dismenore: ağrılı adet dönemleri ve şiddetli adet kramplarını ifade eder.

Anormal adet kanamaları ve menstrüel düzensizlikler aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli nedenlere bağlı olabilir. Bunlar; ağır adet kanamaları, yedi günden uzun süren adet dönemi veya dönemleri, ilişki sonrası kanama, menopoz sonrası kanama veya lekelenme.

Aden Düzensiziği Neden Olur?

Adet düzensizliğinin stres halinden, altta yatan ciddi hastalıklara kadar birçok nedeni vardır;

Stres ve yaşam tarzı: Bir kadının günlük rutinde önemli miktarda kilo alması, diyet yapması, egzersiz aktivitelerindeki abartılı değişiklikler, seyahat, hastalık veya diğer benzer sorunlar adet döngüsünü bozabilir.

Doğum kontrol hapları: Çoğu doğum kontrol hapı östrojen ve progestin hormonlarının bir kombinasyonunu içerir (bazıları sadece progestin içerir). Haplar, yumurtalıkların yumurta bırakmasını engelleyerek hamileliği önler.

Doğum kontrol hapları menstrüasyonu etkileyebilir. Bazı kadınlar doğum kontrol haplarını bıraktıktan sonra altı aya kadar düzensiz veya kaçırılmış dönemlere sahip olur. Bu, gebe kalmayı ve hamile kalmayı planlarken önemli bir husustur. Sadece progestin içeren doğum kontrol hapları alan kadınların dönemleri arasında kanama olabilir.

Rahim polipleri veya miyomlar: Rahim polipleri uterusun iç zarındaki küçük benign (kanserli olmayan) büyümelerdir. Uterin miyomlar uterusun duvarına yapışan tümörlerdir.

Çok ufak boyutlardan bir greyfurt büyüklüğüne kadar değişen boyutlarda bir, birkaç veya çok sayıda miyom olabilir. Bu tümörler genellikle iyi huyludur, ancak adet dönemlerinde ağır kanama ve ağrıya neden olabilirler. Miyomlar büyükse, mesaneye veya rektuma baskı uygulayarak rahatsızlığa neden olabilirler.

Endometriozis: Rahim zarı her ay parçalanır ve adet kanı ile birlikte dışarı atılır. Endometriozis, rahim içi zarın uterus dışında büyümesidir. Çoğu zaman, bu endometriyal doku yumurtalıklara veya fallop tüplerine tutunur. Bazen barsaklara, alt sindirim sistemindeki diğer organlara, rektum ve uterus arasındaki alana yerleşebilir. Endometriozis adet öncesi ve sırasında anormal kanamaya, kramplara, ağrıya ve ağrılı ilişkiye neden olabilir.

Pelvik inflamatuar hastalık: Pelvik inflamatuar hastalık (PID),kadın üreme sistemini etkileyen bakteriyel bir enfeksiyondur. Bakteriler vajinaya cinsel temas yoluyla girebilir. Daha sonra uterusa ve üst genital bölgeye yayılabilir. Bakteriler ayrıca, jinekolojik prosedürler, doğum, düşük veya kürtaj yoluyla üreme sistemine yerleşebilir.

PID belirtileri arasında hoş olmayan kötü koku, adet düzensizliği, pelvik ve alt karın bölgesinde ağrı, ateş, bulantı, kusma ve ishal bulunur.

Polikistik over sendromu: Polikistik over sendromunda (PCOS),yumurtalıklarda büyük miktarlarda androjen üretilir. Androjen bir tür erkeklik hormonudur.

Yumurtalıklarda küçük sıvı dolu keseler (kistler) oluşabilir. Bunlar genellikle ultrasonda görülür. Hormonal değişiklikler yumurtaların olgunlaşmasını önleyebilir. Bu nedenle yumurtlama tutarlı bir şekilde gerçekleşemez. Bazen polikistik over sendromlu bir kadın düzensiz dönemlere sahip olabilir.

Adet kanaması tamamen durabilir. Ek olarak, bu durum obezite, kısırlık ve hirsutizm (aşırı kıllanma ve akne) ile ilişkilidir.

Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, bu duruma hormonal bir dengesizlik neden olabilir. PCOS tedavisi, bir kadının hamilelik isteyip istemediğine bağlıdır. Hamilelik bir hedef değilse, kilo kaybı, oral kontraseptif haplar ve bazı diyabet ilaçları adet döngülerini düzenleyebilir. Hamilelik istenirse, yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar denenebilir.

Erken yumurtalık yetmezliği: Bu durum, yumurtalıkları normal olarak çalışmayan 40 yaşın altındaki kadınlarda görülür. Menopoza benzer şekilde adet döngüsü durur. Bu, kemoterapi ve radyasyon ile kanser tedavisi gören hastalarda, ailede erken yumurtalık yetmezliği varsa veya bazı kromozomal bozukluk durumlarında ortaya çıkabilir.

Adet Düzensizliğinin Diğer Nedenleri

  • Rahim kanseri veya serviks kanseri,
  • Steroidler veya antikoagülan ilaçlar (kan sulandırıcı),
  • Kanama bozuklukları, yetersiz veya aşırı aktif tiroid bezi veya hormonal dengeyi etkileyen hipofiz bozuklukları gibi tıbbi durumlar,
  • Düşük veya ektopik gebelik(döllenmiş yumurta rahim dışına implante olur; örneğin, fallop tüpü içine) dahil olmak üzere hamilelikle ilişkili komplikasyonlar.

Adet Düzensizliğinde Tanı

Adet döngünüz herhangi bir şekilde değiştiyse, kanama miktarı, büyük kan pıhtıları düşürülüp düşürülmediği ve adet döneminizin ne zaman başlayıp bittiği bilinmelidir. Dönemler arasında kanama, adet krampları veya ağrı gibi diğer semptomları da takip edin.

Doktorunuz menstrüel siklusunuz ve tıbbi geçmişiniz hakkında sizden bilgi almak isteyecektir. Pelvik muayene ve bazen Pap testi de dahil olmak üzere kapsamlı bir fizik muayene yapacaktır. Ayrıca aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı testleri isteyebilir;

  • Anemi veya diğer hastalıkları dışlamak için kan testleri,
  • Vajinal kültürler (enfeksiyon için),
  • Pelvik ultrason (miyom, polip ya da yumurtalık kistini kontrol etmek için),
  • Endometriyal biyopsi, doku örneği (endometriyozis, hormonal dengesizlik ya da kanserli hücreleri saptamak için).
  • Endometriozis veya diğer durumlar ayrıca laparoskopi adı verilen bir prosedür kullanılarak ta teşhis edilebilir.

Adet Düzensizliği Tedavisi

Adet düzensizliği tedavisi yapılırken öncelikle altta yatan neden araştırılarak sorun belirlenir. Adet problemlerinin en sık sebepleri stres ve kilo sorunlarıdır. Bunlar yumurtlama problemlerine yol açarak adet düzenini bozar. Yaşam şeklinin düzeltilmesi, diyet, spor yapmak ve stres kaynaklarını azaltmak adet düzensizliğini giderebilir.

Altta yatan PCOS, tiroid hastalıkları ve bazı kronik hastalıkların tedavi edilmesi ile adet döngülerini düzene girecektir. Rahim içindeki polip ve subendometrial miyomların cerrahi tedavisi de adet sorunlarını düzeltebilir.

Altta yatan bir sebebin olmadığı ya da bulunamadığı durumlarda adet söktürücü ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar doktor tarafından reçete edilen genellikle hormon içeren ilaçlar ve doğum kontrol haplarıdır.

Kaynaklar

  1. Seif MW, Diamond K, Nickkho-Amiry M. Obesity and menstrual disorders. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2015 May;29(4):516-27. doi: 10.1016/j.bpobgyn.2014.10.010. Epub 2014 Nov 1. Review.
  2. Gray SH. Menstrual disorders. Pediatr Rev. 2013 Jan;34(1):6-17; quiz 17-8. doi: 10.1542/pir.34-1-6. Review.
  3. Jamieson MA. Disorders of Menstruation in Adolescent Girls. Pediatr Clin North Am. 2015 Aug;62(4):943-61. doi: 10.1016/j.pcl.2015.04.007. Epub 2015 Jun 10. Review.
  4. Foran T. The management of irregular bleeding in women using contraception. Aust Fam Physician. 2017 Oct;46(10):717-720.
  5. Kwak Y, Kim Y. Irregular menstruation according to occupational status. Women Health. 2018 Nov-Dec;58(10):1135-1150. doi: 10.1080/03630242.2017.1342740.
  6. Kwak Y, Kim Y, Baek KA. Prevalence of irregular menstruation according to socioeconomic status: A population-based nationwide cross-sectional study. PLoS One. 2019 Mar 19;14(3):e0214071. doi: 10.1371/journal.pone.0214071. eCollection 2019.
  7. Foster C, Al-Zubeidi H. Menstrual Irregularities. Pediatr Ann. 2018 Jan 1;47(1):e23-e28. doi: 10.3928/19382359-20171219-01. Review.
SORU SORABİLİRSİNİZ
Op. Dr. Funda Yazıcı ErolOp. Dr. Funda Yazıcı ErolKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
0242 322 97730536 439 6621